Theo BS.CKII. Dư Tuấn Quy, Trưởng khoa Nhiễm - Thần kinh, Bệnh viện Nhi đồng 1, phụ huynh và giáo viên cần đặc biệt lưu ý các dấu hiệu đặc trưng để nhận biết sớm bệnh tay chân miệng ở trẻ.
Dấu hiệu nhận biết bệnh tay chân miệng ở trẻ
Dấu hiệu điển hình nhất của bệnh là tình trạng phát ban dạng phỏng nước ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, vùng gối, mông và khuỷu tay. Trẻ thường kèm theo triệu chứng loét miệng gây đau rát, biếng ăn.
Đặc biệt, bác sĩ khuyến cáo cần kiểm tra kỹ rìa các ngón tay, ngón chân và vùng mông. Trên thực tế, nhiều trường hợp trẻ không nổi ban rõ rệt ở tay chân hay loét miệng, nhưng lại xuất hiện ban ở vùng mông - vị trí kín đáo dễ bị bỏ sót nếu không quan sát kỹ trong quá trình vệ sinh hoặc thay tã.
Hiện nay, nhiều trường học đã duy trì quy trình kiểm tra chặt chẽ đầu giờ bằng cách yêu cầu trẻ xòe tay, quan sát miệng và đo thân nhiệt để phát hiện sớm các bất thường.
Xử trí khi phát hiện trẻ nghi mắc bệnh tay chân miệng
Ngay khi phát hiện trẻ có dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh tay chân miệng tại lớp, trước hết cần kiểm tra xem trẻ có sốt hay không.
- Nếu trẻ sốt cao: nhân viên y tế trường học có thể cho trẻ uống thuốc hạ sốt để xử trí ban đầu, sau đó thông báo cho phụ huynh đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám và chẩn đoán chính xác.
- Nếu trẻ chưa sốt nhưng có dấu hiệu nghi ngờ: giáo viên vẫn cần thông báo cho phụ huynh đưa trẻ đi khám và phản hồi kết quả cho nhà trường.
Nếu trẻ được xác định không mắc bệnh tay chân miệng thì có thể tiếp tục đi học bình thường nhưng vẫn cần được theo dõi sức khỏe sát sao.
Trường hợp trẻ được chẩn đoán mắc bệnh tay chân miệng thì cần được nghỉ học để đều trị tại nhà và nhà trường cần ghi nhận ca bệnh để triển khai các biện pháp giám sát lớp học đã có ca bệnh. Khi bệnh tiến triển tốt, các nốt ban sẽ nhạt màu dần và biến mất, trẻ không còn sốt, ăn uống và sinh hoạt trở lại bình thường. Thông thường sau khoảng 7 ngày, khi trẻ đã hồi phục và không còn trong thời gian cách ly, bác sĩ có thể cho phép trẻ quay lại trường học.
Biện pháp xử lý tại trường học khi có ca bệnh
Khi phát hiện ca bệnh tay chân miệng, giáo viên cần báo cáo ngay cho bộ phận phụ trách y tế của nhà trường để theo dõi tình hình, đồng thời kiểm tra xem trong lớp hoặc trong trường có thêm trẻ nào có dấu hiệu bệnh hay không.
Nhà trường cần tăng cường vệ sinh và khử khuẩn môi trường lớp học, đặc biệt các vật dụng mà trẻ thường xuyên tiếp xúc như: đồ chơi, sàn nhà, remote tivi, tay vịn cầu thang, bậc cầu thang, các vị trí trẻ thường chạm vào khi bò, trườn hoặc chơi đùa. Việc vệ sinh cần được thực hiện kỹ lưỡng và toàn diện để giảm nguy cơ lây lan.
Đồng thời, các trẻ trong lớp cần được theo dõi sức khỏe trong ít nhất 7 ngày với các dấu hiệu cần chú ý như có sốt, chảy nước miếng do loét miệng, phát ban ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, gối, mông, khuỷu tay hoặc rìa ngón tay, ngón chân. Nếu phát hiện dấu hiệu nghi ngờ, cần thông báo ngay cho phụ huynh để đưa trẻ đi khám kịp thời.
Phối hợp theo dõi giữa gia đình và nhà trường
Khi lớp học có ca bệnh, giáo viên cần thông báo cho các phụ huynh trong lớp để cùng theo dõi trẻ. Ngoài việc theo dõi tại trường, phụ huynh cần quan sát trẻ tại nhà như:
- Kiểm tra trẻ có sốt hay không
- Quan sát tay, chân khi tắm rửa xem có phát ban
- Theo dõi việc ăn uống của trẻ
- Kiểm tra các vị trí kín đáo như vùng mông
Bên cạnh đó, phụ huynh cũng cần giữ vệ sinh cá nhân, đặc biệt sau khi đi làm về nên tắm rửa sạch sẽ trước khi tiếp xúc với trẻ, vì nguồn lây bệnh có thể đến từ người lớn.
Việc phát hiện sớm, xử trí kịp thời và phối hợp chặt chẽ giữa gia đình - nhà trường - cơ sở y tế sẽ giúp hạn chế nguy cơ lây lan bệnh tay chân miệng, góp phần bảo vệ sức khỏe cho trẻ em.
Link video hướng dẫn giáo viên nhận diện và xử trí trẻ mắc bệnh tay chân miệng: https://www.youtube.com/watch?v=EhfMkvMcN5c&t=53s&pp=0gcJCcMKAYcqIYzv